DNA Molekülü Özellikleri
15 Mayıs 2024 Çarşamba

DNA Molekülü Özellikleri

Dna Molekülü, Deoksiribo Nükleik Asit ya da bilinen kısa adı ile DNA, tüm canlılarda ve bazı virüslerin canlılık işlevleri için genetik materyali taşıyan ikili sarmal yapıdaki nükleik asit çeşididir. Genetik bilgileri taşıyan DNA parçalarına gen denir. Gen, nükleotitlerin birleşimi ile meydana gelen kalıtım materyalidir ve kalıtsal özelliklerin nesilden nesle aktarılmasını sağlar. DNA molekülünün en küçük yapı birimine nükleotit denir. Nükleotitler ise 5 karbonlu (5C) deoksiriboz şekeri, organik baz ve fosfattan meydana gelir.

Fosfat + Deoksiriboz şekeri + Organik Baz = Nükleotit

Organik Bazlar;
  • Adenin (A)
  • Timin (T)
  • Guanin (G)
  • Sitozin (C) olmak özere dört çeşittir.
Nükleotitler bu organik bazlardan birini yapısına katar. Yapısında hangi organik baz varsa, nükleotit ona göre adlandırılır. Örneğin, Adenin bazını bulunduran nükleotit, Adenin nükleotidi olarak adlandırılır. DNA molekülü, iki uzun polimerden meydana gelir. Bu polimerler, birbirlerine ester bağı ile bağlı şeker ve fosfattan meydana gelir. Bu iki iplik birbirlerine ters yönde bağlanırlar. Her bir şeker grubuna organik bazlardan birisi bağlanır. DNA molekülünün omurgasında bu bazların meydana getirdiği dizi genetik bilgiyi kodlar.

DNA molekülü, hücre çekirdeğindeki kromozomlarda bulunur. Hücre bölünmeden önce kromozomlar eşlenir ve bu esnada DNA molekülünün eşlenmesi olayı meydana gelir. Ökaryotik canlı gruplarında (Bitki, protista ve mantarlar) DNA molekülü hücre çekirdeği içerisinde yer alır. Prokaryotik canlı gruplarında (Bakteri ve arkerlerde) DNA molkülü hücre sitoplazmasında dağınık halde bulunur.

Büyükten küçüğe sıralama; Canlı-Hücre-Çekirdek-Kromozom-DNA-Gen-Nükleotit.

DNA molekülü özellikleri nelerdir?
  • Canlı hücresinde yer alan yönetici moleküldür.
  • Milyonlarca nükleotitden meydana gelen bir polimerdir.
  • Yarısı dişi bireyden yarısı erkek bireyden aktarılır.
  • Tek bir molekül değil bir çift molekülden meydana gelir. Bu çift molekül yapısına ikili sarmal denir.
  • DNA molekülünde iki iplik arasında zayıf hidrojen bağları bulunur ve bu bağlar DNA molekülünü stabilize eder.
  • DNA molekülü kendini eşleyebilme özelliğine sahiptir.
  • Yapısında bulunan fosfatlar kendisine asit özelliği kazandırır.
Dna Molekülü Eşlenmesi

Hücre bölünmeden önce DNA molekülü kendini eşler ve kendini iki katına çıkarır. Bu olaya DNA molekülünün kendini eşlemesi denir. DNA molekülünün kendini eşleme sırası;
  • DNA Molekülünün iki ipliği arasındaki hidrojen bağları birbirinden bir enzim yardımı ile ayrılır.
  • Stoplazmada serbest olarak bulunan nükleotitler hücre çekirdeğinin içine girer.
  • DNA molekülündeki açılmış nükleotidler ile serbest nükleotitler eşleşir.
  • Bu eşleşmede kural vardır; Adenin nükleotidi karşısına Timin nükleotidi, Guanin nükleotidi karşısına Sitozin nükleotidi yerleşir.
  • Sonuç olarak, başlangıçtaki DNA molekülü ile kalıtsal olarak birebir kopyası yeni bir DNA molekülü meydana gelir.
Not: DNA molekülü kendini eşleyerek içeriğinde bulunan kalıtsal materyali yeni meydana gelecek yavru hücrelere aktarır.

Uyarı: Nükleotitlerin sıralamalarının, sayılarının ve dizilimlerinin farklı olması canlıların birbirinden farklı özellikte olmasını sağlar.

Dna molekülü mutasyon; DNA molekülünün dizilimlerinin değişik olması genetik özellik olarak farklı canlıların meydana gelmesini sağlar. Hücre bölünmesi esnasında kromozomlarda meydana bazı gelen değişiklikler (Kromozom sayısında artma, kromozom sayısında azalma) gelebilir. DNA molekülünün diziliminde ve kromozomlardaki bu değişiklikleremutasyondenir.

Mutasyon neden olur?
  • Radyasyon
  • X ışını
  • Ultraviyole ışınlar
  • Ani sıcaklık değişimleri
  • Bazı kimyasal maddeler
  • İlaçlar sonucunda DNA molekülü bozulmaya uğrar.

Dna Molekülü Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

DNA Nükleotitin Özellikleri

DNA Nükleotitin Özellikleri

DNA Kromozom İlişkisi

DNA Kromozom İlişkisi

Rekombinant DNA Teknolojisi

Rekombinant DNA Teknolojisi

Popüler İçerikler

DNA Kendini Neden Eşler?

DNA Kendini Neden Eşler?

Editörün Seçtiği

DNA Nasıl Yapılır?

DNA Nasıl Yapılır?

İlginizi Çekebilir

DNA Polymerase

DNA Polymerase

DNA RNA Yapıları

DNA RNA Yapıları

Haber Bülteni

Popüler İçerik

DNA Dizileme Metotları

DNA Dizileme Metotları

Gen Terapisi ve DNA Parmak İzi

Gen Terapisi ve DNA Parmak İzi

DNA Hasarı Belirtileri ve Tedavisi

DNA Hasarı Belirtileri ve Tedavisi

DNA Çeşitleri Nelerdir?

DNA Çeşitleri Nelerdir?

Hamileyken DNA Testi Yapılır mı?

Hamileyken DNA Testi Yapılır mı?

Güncel

DNA İzolasyonu Deneyi

DNA İzolasyonu Deneyi

Güncel

DNA Sıralaması Nedir ve Nasıl Olur?

DNA Sıralaması Nedir ve Nasıl Olur?

DNA Molekülü Özellikleri

DNA Molekülü Özellikleri

DNA İzolasyonu Aşamaları Nelerdir?

DNA İzolasyonu Aşamaları Nelerdir?

DNA Onarımı Dnadaki Bozulmanın Sonuçları

DNA Onarımı Dnadaki Bozulmanın Sonuçları

Plazmid DNA İzolasyonu

Plazmid DNA İzolasyonu

Anne Karnında DNA Testi

Anne Karnında DNA Testi

DNA Virüsleri Çeşitleri

DNA Virüsleri Çeşitleri

DNA Genetik Kod Nedir?

DNA Genetik Kod Nedir?

DNA Araştırması Faydaları Nelerdir?

DNA Araştırması Faydaları Nelerdir?

Gebelikte DNA Testi Nasıl Yapılıyor?

Gebelikte DNA Testi Nasıl Yapılıyor?

DNA Analizinin Süreci

DNA Analizinin Süreci

DNA Kendini Nasıl Eşler?

DNA Kendini Nasıl Eşler?

DNA Sarmalı Genel Özellikleri

DNA Sarmalı Genel Özellikleri

Saç Telinden DNA Testi Nasıl Yapılır?

Saç Telinden DNA Testi Nasıl Yapılır?

DNA Replikasyonun Özellikleri

DNA Replikasyonun Özellikleri

HPV DNA nedir, hangi durumlarda kullanılır?

HPV DNA nedir, hangi durumlarda kullanılır?

DNA Görevleri Nelerdir?

DNA Görevleri Nelerdir?

DNA Bazları Nelerdir?

DNA Bazları Nelerdir?

Somon DNA Aşısı Uygulanışı

Somon DNA Aşısı Uygulanışı

Somon DNA Nedir?

Somon DNA Nedir?

Anti Ds DNA Nedir?

Anti Ds DNA Nedir?

DNA Sentezi Gerçekleşme Aşamaları

DNA Sentezi Gerçekleşme Aşamaları

Instagram

  • galeri1
  • galeri2
  • galeri3
  • galeri4
  • galeri5
  • galeri6